మా వూరి బస్సు = మార్క్(MARC) ట్రైను

తేది:May 9, 2008 వర్గం:వర్తమానం రచన:చరసాల 137 దర్శనాలు

నేను ఏడవ తరగతిలోనో ఎనిమిదిలోనో వున్నప్పుడు మా వూరి మీదుగా కడప నుండీ వేంపల్లెకు వయా లక్కిరెడ్డిపల్లె బస్సును వేశారు. పిల్లలకూ పెద్దలకూ బస్సు వస్తోందంటే అదేదో ఓ వుబలాటం, ఆనందం కలిగేవి. స్కూలుకు వెళుతున్నపుడో, తిరిగి వస్తున్నప్పుడో బస్సు ఎదురుపడితే బస్సు డ్రైవర్‌కు టాటా చెప్పకుండా వుండేవాళ్ళం కాదు. తిరిగి డ్రైవర్ చెయ్యి వూపితే కొండెక్కినంత సంతోషం.
ఈ బస్సు మధ్యాహ్నం 11గం. సమయంలో కడపలో బయలుదేరి, వేంపల్లె వెళ్ళి వచ్చి, మళ్ళీ సాయంత్రం ఆరుగంటలప్పుడు రెండో సారి కడప నుంచి బయలు దేరేది.
నేను కడపలో చదువుతున్నప్పుడు, ఆ తర్వాత ప్రొద్దుటూరు, భీమవరంలో చదువుతున్నప్పుడూ, హైదరాబాదులో పనిచేస్తున్నప్పుడూ మా వూరికెళ్ళాలంటే కడపదాకా వచ్చాక ఈ ఆరు గంటల బస్సే దిక్కు.
దేవుడా ఈ పూటకి బస్సు మిస్సు కాకుండా చూడు అని మనస్సులో మొక్కుకుంటూనే కడపలో బస్సు దిగాక లక్ష్మీరంగా థియేటరు ఎదురుగా పూలమ్మే ఆయన్ని “అయ్యా, వేంపల్లె బస్సు వెళ్ళిందా?” అని అడిగి “వెళ్ళలేదు” అంటే హమ్మయ్య అనుకొని ఇక అది వచ్చేవరకూ అక్కడ తచ్చాడటం. అది వచ్చాక ఇక ఎప్పటికైనా వూరు చేరుస్తుందన్న ధీమాతో ఓ సీటు చూసుకొని కూర్చోవడం. బస్సు దొరికిందన్న ఆనందంలో అది ఎంత ఆలస్యంగా వచ్చిందన్న స్పృహే వుండేది కాదు. వచ్చిందా లేదా న్నదే ముఖ్యం గానీ ఆలస్యం అన్నది ఎవరికీ పట్టింపు గానే గాదు. బస్సు దొరికి బస్సులో కూర్చున్నపుడే ఇల్లు చేరినంత తీయగా వుండేది ఆ అనుభూతి.

ఇప్పుడు ఇక్కడ నాకలాంటి అనుభూతిని వాషింగ్టన్ డీసి యూనియన్ స్టేషన్, బాల్టిమోర్ పెన్ స్టేషన్ మద్య తిరిగే మార్క్ రైలు ఇవ్వడమే గాక మావూరి ఎర్ర బస్సుని గుర్తు చేస్తుంది. నేను కాపిటల్ దగ్గరనుండీ మెట్రోలో ప్రయాణం చేసి, న్యూ కరాల్టన్ దగ్గర మార్క్ రైలు కోసం ఎదురు చూస్తాను. మెట్రో ఏ కారణం చేతొ కొద్దిగా ఆలస్యమయితే ఆ పూటకి మార్క్ మిస్సు. మళ్ళీ తర్వాతి ట్రైను గంట తర్వాతే! ఎనబై నుంచీ తొంబై శాతం ట్రైను ఖచ్చితమైన సమయానికే వస్తుంది కానీ అప్పుడప్పుడూ తెగ ఇబ్బంది పెడుతుంది.
మొన్నోరోజు పరుగెట్టి పరుగెట్టి మెట్రో రైలందుకొని, డోరు దగ్గర అందరికంటే ముందు నిలుచుని, తెరవగానే తుపాకీ నుండీ వెలువడ్డ తూటాలా పరుగెత్తి మార్క్ స్టేటస్ చూస్తే అది రద్దయిందట! తర్వాతి రైలు గంట తర్వాత. అయితే ఆ తర్వాతి రైలు కూడా 40నిమిషాల ఆలస్యం! అంటే వెరసి ఆరుగంటలకి ఆఫీసులో బయలుదేరితే ఇంటికి తొమ్మిదింటికి చేరాను.
అయినా ట్రైను దొరికి అందులో కూర్చున్నాక ఇల్లు చేరినంత అనుభూతి. మావూరి బస్సెక్కిన ఆనందం.
–ప్రసాద్

అంతర్జాలంలో తెలుగు వెలుగు: తెలుగునాడి సంపాదకీయం

తేది:May 3, 2008 వర్గం:నా భాష రచన:చరసాల 117 దర్శనాలు

        ( ఏప్రిల్ నెల తెలుగునాడి సంపాదకీయం సంపాదకుల అనుమతితో ఇక్కడ పునర్ముద్రించడం జరిగింది. )

         1993లో మొదటిసారి నేను ఇంటర్‌నెట్‌లో (ఇప్పుడు అంతర్జాలం అని కొంతమంది తెలుగులో పిలుస్తున్నారు) తెలుగుని మొదటిసారిగా soc.culture.indian.telugu (SCIT) అనే యూజ్‌నెట్ గ్రూపులో చూశాను. అంతకు ఏడాది ముందే మొదలైన ఈ బృందం అప్పటికే మూడు పూవులూ ఆరు కాయలుగా వర్ధిల్లుతూ ఉంది. యూనివర్సిటీలు, కంప్యూటర్ కంపెనీలతో సంభంధాలు వున్నవాళ్ళే ఎక్కువగా సభ్యులుగా ఉండేవారు. యూజ్‌నెట్ చూడలేని వారికోసం ప్రతిరోజు పోస్టులన్నీ కలిపి వరల్డ్ తెలుగు డైజెస్ట్ అనే పేరుతో ఒక ఈమెయిల్ ముందు కేటీ నారాయణ. ఆ తరువాత సీతంరాజు ఉదయభస్కర శర్మ సంపాదకత్వంలో వచ్చేది. అప్పుడు రైస్ యూనివర్సిటీలో కంప్యూటర్ డిపార్ట్‌మెంట్ విధ్యార్థులుగా వున్న కన్నెగంటి రామారావు, ఆనందకిశోర్ తెలుగుని ఇంగ్లీషులో మామూలు కీబోర్డుతో టైపుచేసే పద్దతి (RTS-Rice Transliteration Scheme) ప్రవేశపెట్టి ప్రాచుర్యంలోకి తెచ్చారు. అట్లా టైపు చేసి ఇంగ్లీషు తెలుగుని ప్రొఫెసర్ హార్డ్, ముక్కవల్లిలు తయారుచేసిన తెలుగు ఫాంట్లతో ముద్రించి తెలుగులో చూసుకొని చదువుకొనే సదుపాయం కూడా కలిగించడంతో వాళ్ళు ఆ గ్రూప్‌లో పెద్ద హీరోలైపోయారు.

        ఆ రోజుల్లో వివిధ విషయాల మీద ఘాటు ఘాటు చర్చలు వేడివేడిగా (అప్పుడప్పుడూ ఆకాశరామన్నలు వాడిన అచ్చమైన సంస్కృతంతో సహా) జరుగుతూ వుండేవి. నన్నెచోడుడి తెలుగు దగ్గర నుంచి నాగార్జున సినిమాల వరకూ, కూచిపూడి నృత్యం నుండీ పెసర పప్పు పాయసం వరకూ కాదేదీ చర్చ కనర్హం అన్నట్లుగా వాదోపవాదాలు జరుగుతూ ఉండేవి. రాజకీయాలు, సినిమాల విశేషాలు ఏరోజు కారోజే- కొండొకచో వెనువెంటనే- తెలుసుకోగలగడం మంచి థ్రిల్లింగ్‌గా వుండేది. ఆ తరువాత వచ్చిన తెలుసా, రచ్చబండ చర్చావేదికలకు మూలాలు SCITలోనే నేను తెలుసుకున్నాను. అమెరికాలోనూ, యూరప్‌లోనూ ఉన్న తెలుగు సాహిత్యాభిమానులు చాలామంది నాకు ఆ రోజుల్లో SCITలోనే పరిచయమై మంచి మితృలయ్యారు.


        ఆ తర్వాత కొన్నాళ్ళకు వరల్డ్‌వైడ్‌వెబ్, మొజాయిక్, నెట్‌స్కేప్ బ్రౌజర్లు ప్రాచుర్యంలోకి రావడంతో మిగతా ఇంటర్‌నెట్ స్వభావంతో పాటు, తెలుగు కూడళ్ళ స్వరూ స్వభావాలు కూడా మారిపోయాయి. శ్రీనివాస్ శిరిగిన, పద్మ ఇంద్రగంటి, మరిద్దరు కలిసి మొదటి ఆంధ్రప్రదేశ్ వెబ్‌సైటు సృష్టించడం ఆ రోజుల్లో గొప్ప కలకలం. సిటి కేబుల్‌వారు (ప్రస్తుతం టీవీ9లో వున్న) రవి ప్రకాశ్ నిర్వహణలో మొదటి తెలుగు పోర్టల్‌ని తీసుకువచ్చారు. ఆ తరువాత కొన్ని వార్తా పత్రికలు తమ పత్రికలకు వెబ్ ఎడిషన్లు మొదలు పెట్టాయి. తెలుగు సినిమా డాట్‌కామ్‌తో మొదలైన చలన చిత్రాల సైట్లు, ఈమాటతో మొదలైన తెలుగు వెబ్‌జీన్లూ ఇంటర్‌నెట్‌లో తెలుగు వాడకాన్ని విస్తృతంగా పెంఛాయి. ఇప్పుడు అమెరికాలో చాలా తెలుగు ఇళ్ళలోనూ, దాదాపు అన్ని కంప్యూటర్ కంపెనీల్లోనూ, యూనివర్సిటీలలోనూ, వ్యాపారసంస్థల్లోనూ తెలుగు వార్తాపత్రికల వెబ్‌సైట్లు తెరవకుండా రోజు గడవదు అంటే అతిశయోక్తి కాదు.

        ఇవన్నీ కూడా గతకాలపు కబుర్లు. ఇప్పుడు ఇంతర్‌నెట్‌లో మరెన్నో కొత్త పోకడలొచ్చేశాయి. బ్లాగులు, యూట్యూబ్ వైరల్ వీడియోలు, వికీపీడియాలు ఇంటర్‌నెట్‌ని కొత్త దిశకు తీసుకుపోతున్నాయి. యూనికోడ్ విస్తృతంగా వాడటం మొదలుపెడితే కానీ ఈ ఫలితాన్ని తెలుగులో పూర్తిగా అనుభవించలేమని గుర్తించిన ఒక కొత్త తరం, దీనిని ఒక ఉద్యమంగా చేపట్టి, చొరవగా సాంకేతిక ఇబ్బందుల్ని అధిగమించి, కొత్త శిఖరాలను అధిష్టిస్తోంది. భారత భాషలన్నింటిలోకీ వికీపీడియాలో తెలుగుదే అగ్రస్థానం కావటం వెనుక ఈ తరం కృషి, దీక్ష వున్నాయి.

        తెలుగు కంప్యూటరీకరణ కొత్త మార్గాలను తొక్కినప్పుడల్లా, దాన్ని నడిపించింది ప్రభుత్వ సంస్థలూ, విశ్వవిద్యాలయాలూ, అకాడెమీలూ, తెలుగు సంస్థలూ కాదు. భాష మీద ప్రేమతో, సంస్కృతి చరిత్రలపై మక్కువతో నిస్వార్థంగా తమ మేధనీ, శ్రమనీ, సమయాన్నీ, సంపాదననీ లెక్క పెట్టకుండా ఖర్చు చేస్తున్న స్వచ్చంద సేవకులే. వారికి వందన సూచకంగా, మా కృతజ్ఞలతో ఈ నేల ప్రత్యేక వ్యాసం ప్రచురిస్తున్నాము.


        తెలుగు చలన చిత్ర జగత్తులో కొన్ని దశాబ్దాల పాటు బహు శోభనంగా ప్రకాశించిన సోగ్గాడు శోభన్‌బాబు అకస్మాత్తుగా మరణించడం విషాదం. ఆయన కుటుంబానికి, అభిమానులకు మా హృదయపూర్వక సానుభూతిని తెలియజేస్తూ ఈ సంచికలో నివాళి అర్పిస్తున్నాము.


        ఈ సర్వధారి నామ సంవత్సరం మీకు సర్వ శుభాలూ కలుగజేయాలని ఈ ఉగాది సందర్భంగా ఆశిస్తూ…

జంపాల చౌదరి

చివరకు మిగిలేది…

తేది:April 29, 2008 వర్గం:నా ఏడుపు రచన:చరసాల 227 దర్శనాలు

ఎంత సంపాదించినా, ఏమి చేసినా చివరకు నీకంటూ మిగిలేది ఏముంది అని అనడం తరచుగా వింటూ వుంటాం. అయితే మనం వెళుతూ వెళుతూ ఏమీ తీసుకుపోము గానీ, వదిలి మాత్రం వెళతాం.

ఉదయం లేచింది మొదలు రాత్రి విశ్రమించేవరకూ చేసే ప్రతిపనిలో కొంత చెత్తను తయారు చేస్తున్నాం. అమెరికాలో రోజుకు ఒక్కో వ్యక్తి నాలుగు పౌండ్ల చెత్తను తయారుచేస్తున్నాడట! అంటే అమెరికా ఒక్కటే రోజుకు ఆరు లక్షల తన్నుల చెత్తను తయారు చేస్తోంది.బహుశా అధిక చెత్తను తయౄ చేయడం అభివృద్దికి కొలబద్దగా చెప్పుకోవచ్చేమొ! పళ్ళుతోముకునేందుకు, పళ్ళు కుట్టుకునేందుకు, ముడ్డి తుడుచుకునేందుకు చెత్త తయారుచేయడంతో మొదలెట్టి, కాగితం కప్పులో కాఫీ, పేపరులో చుట్టిన బ్రెద్దూ, ప్లాస్తిక్ డబ్బాలో నీళ్ళు లేదా అల్యూమినియం క్యాన్‌లో కోక్ …  ఇలా చెప్పుకుంటూ పోతే ఉపయోగించేది పాతిక, చెత్తగా మార్చేది ముప్పాతికా అనిపిస్తుంది.

ఈ దృక్కోణంలో చూడటం మొదలెట్టాక ఏ దుకాణం కెళ్ళినా నాకు చెత్తే కనిపిస్తోంది. బాటిల్‌లో నీళ్ళకు బదులు బాటిల్ చెత్తరూపం కనిపిస్తోంది. ఆకర్షణీయమైన ప్యాకింగ్ వెనుకాల, దాని చెత్త స్వరూపం కనిపిస్తోంది.

పునర్వినియోగం చేయగలిగిన వస్తువులను కూడా బాధ్యతారహితంగా చెత్తలో వేయడం వల్ల, అవి చివరికి దిబ్బలకు(landfills) చేరిపోతున్నాయి. అలా దిబ్బలకు చేరిన చెత్త ఇక ఎప్పటికీ అలానే వుండి పోతుంది. ఈ వ్యర్థాలు మన బాధ్యతారాహిత్యాన్ని మన వారసులకు గుర్తు చేస్తూనే వుంటాయి.

చెత్త తయారు చేయడం తగ్గించడానికి ఎవరికి వీలయినంతలో వారు పాటు పడాలి. వీలయినంతవరకూ వాడివదిలించుకొనే (usethrow) పద్దతి మానుకోవాలి. ఇళ్ళల్లో పార్టీలకు కాగితపు కప్పులు, కంచాలూ, ప్లాస్టిక్ స్పూన్లు గట్రా వాడటం మానివేయాలి. చిన్న చిన్న వాటర్ బాటిళ్ళూ, కోక్ డబ్బాల స్తానంలో పెద్ద పెద్ద బాటిల్లూ లేదంటే పూర్తిగా మానివేయడమో చేయాలి. చేతులు తుడుచుకోవడానికి మన పద్దతిలోలా నీళ్ళు వుపయోగించి, పొడి టవల్‌తో తుడుచుకోవాలి.

మన భావి తరాలకు అందమైన భూగోళాన్ని ఇవ్వకపోయినా ఫర్వాలేది, చెత్త నింపిన, దుర్గంధ భూయిష్టం, ప్రమాదకారి అయిన భూగోళాన్ని వదిలిపెట్టక పోతే చాలు.

మీరే వాడే ప్రతి వస్తువు వెనకాలా చెత్తను గూర్చి ఆలోచించండి. మీరు వేసే ప్రతి అడుగు మీ పిల్లలకు మడుగు కాకుండా చూడండి.

శ్రీనివాస్ గారు ఇచ్చిన ఈ లంకెలోని వీడియో మీరు చూసి తీరాలి.
–ప్రసాద్

Dr. Seuss’ Horton Hears a Who - అనగా అనగా ఓ సినిమా

తేది:April 19, 2008 వర్గం:అనుభవాలు రచన:చరసాల 165 దర్శనాలు

ఈస్టర్ ఆదివారం మాల్‌కు తీసికెళ్ళి ఈస్టర్ బన్నీ చూపెడతానని మా పిల్లలకు వాగ్దానం చేసివున్నా. ఆయితే తీరా మాల్‌కు వెళితే అది ఈస్టర్ సందర్భంగా మూసి వుంది. ఇకా మా అమ్మాయి గోల ఆపడం కోసం అయితే నేను మిమ్మలని ఓ మూవీకి తీసుకెళతా అన్నా, ఏదో ఒక పిల్లల సినిమా వుండక పోతుందా అని.

తీరా అక్కడికి వెళితే చిన్నపిల్లలు చూడగల సినిమా ఇది (Dr. Seuss’ Horton Hears a Who) ఒక్కటే.

చిన్న విషయాలకు వాగ్దానభంగం చేయటం నాకిష్టం వుండదు. ఆ సినిమా గురించి నాకేమీ తెలియక పోయినా ‘G’ rating చూసి వెళ్ళాం.

సినిమా మా పిల్లలకు అర్థమవకపోయినా ఆ ఏనుగు మాత్రం చాలా నచ్చింది. నాకు మాత్రం అది పిల్లలకంటే గూడా పెద్దలకు ప్రత్యేకించి నాలాంటి అవిశ్వాసకుల కొరకు తీశారా అన్న అనుమానం వచ్చింది.

ఎందుకంటే…
 నాకు ఆ ఏనుగు క్రీస్తులా, ఆ కనిపించని బుల్లి జీవులు మానవుల్లా, ఆ బుల్లి ప్రపంచం మేయరు భగవంతుని వునికిని తెలుసుకొన్నవాడిలా … అలా కనిపించారు.
ఈ సినిమాలో విలన్, కంగారూ “కంటికి కనిపించని, చెవులకు వినిపించని జీవి వుండి వుండటం అసంభవం” అంటుంది. ఈ వాదన “దేవుడు లేడనే” అవిశ్వాసుల వాదనను పోలివుంటుంది.

నిజంగా ఆ సినిమా వుద్దేశ్యం అదో కాదో తెలియదు కానీ నాకు మాత్రం ఆ సినిమా అలా క్రైస్తవ ప్రచారంలా అనిపించింది. లేక నేను గుమ్మడికాయల దొంగలా భుజాలు తడుము కొన్నానో.

చివరి మాట: నిజానికి ఈ సినిమా ఈస్టర్ రోజున చూసిన వెంటనే నాలో రేగిన భావాల మూటనంతటినీ జారిపోకుండా బ్లాగులో సర్దుదామనుకున్నా… అదేమిటో ఇంట్లో గానీ బయట గానీ ఓ క్షణం తీరిక దొరకటం లేదు. ఏదో అరా కొరా సమయం చిక్కుతుంది కానీ నా మట్టుకు నాకు బ్లాగులో నా హృదయాన్ని ఆవిష్కరించాలంటే ఆ సమయం సరిపోదు. మనసులోని భావానికీ, కీబోర్డు మీది వేళ్లకీ మధ్య ఎలాంటి అడ్డంకి లేని ధార కుదిరినప్పుడే రాయగలుగుతాను. ఇదెందుకో ఈ మద్య కరువయ్యింది.

–ప్రసాద్

అంతర్జాలంలో తెలుగు వెలుగులు

తేది:April 19, 2008 వర్గం:వర్తమానం రచన:చరసాల 148 దర్శనాలు

ఏప్రిల్ తెలుగునాడి (అమెరికాలో తెలుగు మాస పత్రిక)లో సంపాదకీయం “అంతర్జాలంలో తెలుగు వెలుగులు” గురించి సంపాదకులు జంపాల చౌదరి గారు రాశారు. అలాగే ఇంతకు ముందు ఈనాడు ఆదివారంలో వచ్చిన “అంతర్జాలంలో తెలుగు వెలుగులు” వ్యాసాన్ని పునర్ముద్రించారు.

ఈ సంతోష సమయంలో అంతర్జాలంలో తెలుగు వ్యాప్తికి అవిరళ కృషి చేస్తున్న నెజ్జనులకూ, బ్లాగరులకూ, వికీ వీరులకూ నా వందనాలు.
–ప్రసాద్